دانستنیها
تعریف کشاورزی ارگانیک
در ساده ترین تعریف عنوان ((کشاورزی بدون افزودن مواد شیمیایی مصنوعی)) تعریف شده است. ماده شیمیایی مصنوعی، ماده ای است که با کمک فرایندهای شیمیایی تهیه شده است. این تعریف بدان معنا نیست که کشاورزی ارگانیک قطعا کشاورزی بدون مواد شیمیایی باشد، زیرا ما در جهانی زندگی می کنیم که در آن مواد شیمیایی مصنوعی در خاک، آب و هوا وجود دارد معنایی که در کشاورزی ارگانیک مراد است، برای مدیریت تمام مزرعه به کار می رود و براساس آن، مزرعه به عنوان موجود زنده در نظر گرفته می شود. مواد شیمیایی صنعتی (مصنوعی) چون علف کش ها، حشره کش ها، قارچ ها، داروی های دامی، سوپرفسفات و اوره در کشاورزی ارگانیک به کار نمی رود. به طور کلی در مزارع ارگانیک، هیچ گونه ماده شیمیای مصنوعی به کار برده نمی شود. این مواد در آماده سازی خاک، رویش گیاه یا تولید نهاده هایی که در تغذیه گیاه، ذخیره سازی، فرآوری و یا فروش آن دخالت دارند، به کار نمی روند.
کشاورزی ارگانیک حرکت رو به عقب نیست در این سامانه، بهترین دانش سنتی با علم جدید ترکیب می شود و در عین حال با سایر روش های نوین مدیریت، سازگار است. مزارع ارگانیک همچون دیگر زمین های زراعی به خوبی آماده شده و نیازمند مدیریت قوی، به ویژه در مورد خاک و آفات است.
کشاورزی ارگانیک یک نظام مدیریت تولید جامع نگر است که موجب افزایش سلامت کشت بوم از نظر تنوع زیستی، چرخه طبیعی عناصر غذایی و فعالیت های میکروبی و زیستی خاک می شود. وزارت کشاورزی ایالات متحده این سامانه تولیدی جامع نگر را به این شکل تعریف کرده است ((سامانه تولیدی که در آن استفاده از کودهای شیمیایی، آفت کش ها، تنظیم کننده های رشد و افزودنی های غذای انسان و دام، ممنوع یا در کمترین حد ممکن است. این کشت بوم جهت تغدیه گیاهی و حفظ حاصلخیزی خاک تا حد امکان متکی به تناوب زراعی، استفاده ازبقایای گیاهی، کود حیوانی، بقولات، کود سبز، پسماندهای آلی برون مزرعه ای، کنترل مکانیکی علف های هرز، سنگ های معدنی و برای کنترل آفات و بیماری ها، متکی به روش ارگانیک است)).
براساس تعریف فدراسیون بین المللی جنبش ارگانیک (FOAM)، کشاورزی ارگانیک یک سامانه کشاورزی است که در آن جنبه های زیستی، اجتماعی و اقتصادی تولید پایدار غدا، پوشاک، فرآورده های چوبی و غیره بهبود می یابد. در این سامانه حاصلخیزی خاک به عنوان کلید تولید موفق در نظر گرفته می شود. درکشاورزی ارگانیک با بهره گیری از ویژگی های طبیعی گیاهان، دام ها و محیط ، کیفیت نظام کشاورزی و محیط زیست حفظ شده و بهبود می یابد.
اهمیت کشاورزی ارگانیک
با توجه به افزایش مصرف کود و آفت کش هایی که پیامد آنها زوال باروری خاک، سلامتی و آلودگی هوا، آب و غذا است، نگرانی های روز افزونی درباره محیط زیست جهانی ایجاد شده و مفهوم کشاورزی ارگانیک اهمیت فرآینده ای در راستای توسعه کشاورزی پایدار و بوم سازگار در سرتاسر جهان پیدا کرده است. کشاورزی ارگانیک بر پایه استفاده ازنهاده های ارگانیک طبیعی و درون مزرعه ای چون کود دامی تازه، کمپوست، کود سبز، کنجاله و ضایعات فرآوری مواد غذایی و همچنین کنترل زیستی آفات همراه با کمترین استفاده از مواد معدنی طبیعی برای تقویت نظام زراغی- افتصادی مزرعه و بهبود فعالیت های زیستی خاک استوار است.
از منظر توسعه، اهداف اصلی که برای کشاورزی ارگانیک در نظر گرفته می شود شامل موارد ذیل است:
• پایداری اقتصادی کشاورزی
• ارزش افزوده تولیدات
• شرایط کاری خوب برای تولید کنندگان و خانوار آنان
• طراحی بازار و تجارت مشخص تضمین عرضه غذا
• تامین نیازهای محلی
• توازن جنسیتی
• تولید محصولات سالم و عاری از بقایا
• احترام به فرهنگ محلی
• طعم و کیفیت خوب
• سرمایه گذاری کم
• بهترین استفاده از منابع محلی
• توازن زیست بوم
• عدم آلودگی شیمیایی
• حفظ تنوع زیستی
• نهاده های خارجی کم
• حفظ منابع طبیعی
• حاصلخیزی بالای خاک
• بازده خوب و مداوم
• حفظ و بهبود چشم انداز طبیعی و نظام بوم شناختی/زراعی
• اجتناب از اسراف و آلودگی منابع طبیعی
• به حداقل رساندن مصرف انرژی و منابع غیر تجدید پذیر
• تولید مقادیر کافی غذای سالم مغذی و با کیفیت بالا
• تایید دانش بومی و نظام های زراعی سنتی
• مشارکت و توسعه پایدار فعالیت ها از طریق تشکل های محلی و شبکه های توانمند محلی
• کاهش هزینه ها و افزایش درآمد در فرآیند بهره برداری و تولید.
• حفظ اکوسیستم های طبیعی، پایداری طبیعی سلامت تولید کننده و مصرف کننده.
• حفظ و ارتقاء حاصلخیزی دراز مدت خاک
• ترغیب چرخه های زیستی درون مزرعه، بویژه چرخه مواد غذایی
• تامین عرضه ازت با بکارگیری گسترده از گیاهان تثبیت کننده ازت
• حفظ نباتات زیستی مبتنی بر پیشگیری بجای درمان
• تنوع ارقام محصول و گونه های حیوانات، متناسب با شرایط محلی
• دامداری متناسب با نیازهای حیوانات
• تنظیم گنندگان رشد مصنوعی منع کودهای شیمیایی، حفظ نباتات، هورمون ها
• منع حصولات مهندسی ژنتیک
• منع شیوه ها، افزودنیها و مواد اولیه مصنوعی یا مضر در صنایع غذایی
عضو انجمن ارگانیک ایران